INÍCIOQUIÉNE SOMOSQUÉ QUEREMOSLIBROS NOTICIASFOTOSCONTACTO
Español | Nederlands

 

Chasquikom in Ecuador viert haar vijfjarig bestaan als eerste Jeugdjournaal in Latijns Amerika. UNESCO geeft een schouderklop!

Nieuws door en voor jongeren         

Door Harrie Derks*

¨Wat was ik bang toen ik expresident Jamil Mahuad alléén moest interviewen met mijn recordertje en de microfoon over de bevriezing van onze spaartegoeden bij in de banken. Mijn kabel was bijna kapot. Wat keek hij kwaad uit zijn ogen! Al die massamedia daar waren jaloers op ons jeugdjournaal. Nu bellen ze ons op vanuit het Paleis als er weer persconferenties zijn. Dat vergeet ik nooit meer!"


Mauricio is al vier jaar werkzaam als jeugdreporter en assistent in de productie van het Jeugdjournaal Chasquikom vanaf zijn 19de jaar. Deze jongen met krullend haar, zoon van een ongehuwde moeder, geboren aan de grens met Colombia gelooft in het feit dat jongeren een stem hebben gekregen in de massamedia met dit jeugdjournaal. "Je moet de kont tegen de krib durven gooien als het gaat om nieuwe ideeën die volwassenen niet durven uiten door hun gevestigde normen en waarden." De onlangs goedgekeurde Wet op Jeugdzaken in Ecuador is volgens Mauricio tot stand gekomen zonder inspraak van jongeren "en heeft dus weinig zin." Jeugdjournaal Chasquikom maakt dit bekend in de massamedia. Ze interviewt meiden en jongens die de leiding hebben in allerlei jeugdorganisaties om zo nieuwe voorstellen over de Jeugdwet bekend te maken in de media: stemrecht vanaf het 16de jaar, recht op dienstweigering en afschaffing militaire dienstplicht, jongeren zijn mondige burgers vanaf hun zestiende en mogen meebeslissen in lokaal bestuur, ook in indiaanse gemeenschappen, inbreng van voostellen over economische ontwikkelingsmodellen in het Nationale Congres en ga zo maar door.

Het initiatief om een Jeugdjournaal voor radio te maken onstond in een journalistieke trainingsbijeenkomst van jongeren in het stadje Ambato, waar jongeren eens iets anders wilden maken dan alleen maar een radiomagazine met muziek en discussies over drugs en prostitutie. Bruikbare en positieve informatie voor de jeugd ontbreekt meestal in de gangbare nieuwsbulletins op radio en televisie. De krant is voor jongeren niet te betalen, zeker in Ecuador waar door de invoering van de dollar de prijzen de pan uit zijn gerezen. Waarom radio? Het is nog steeds het meest gebruikte massamedium in Latijns Amerika. Volgens Maria Fernanda, jeugdredacteur uit Cuenca, moeten jongeren de ruimte hebben om hun ideeën en voorstellen te kunnen uiten, al gaan die tegen de gangbare normen in. Haar collega en coördinator van het productiecentrum Zuid Ecuador Paul, vat het als volgt samen: "democratisering van informatie is ons devies! Daarbij moeten we ook inspelen op het lokale nieuws." Chasquikom produceert wekelijks vijf Jeugdjournaals voor Ecuador en Latijns Amerika in al haar lokale en regionale varianten.


 

 

Mauricio en de schrijver van dit artikel in de omroepstudio van Jeugdjournaal Chasquikom in de hoofstad Quito

Verschil
Latijns Amerika bestaat voor tweederde uit een jonge bevolking in een leeftijd tot 45 jaar. Het tegenovergestelde van Europa! Helaas worden jongeren bestempeld als potentiële terroristen, de jeugd heeft gebrek aan ervaring, is niet professioneel, de uitvoering van haar ideeën zijn vaak maar momentopnames en dan hoor je niets meer van ze.Als jongeren al in het nieuws komen, dan gaat het over negatieve zaken als
relletjesschoppers in manifestaties tegen de globalisering bijvoorbeeld in Genua vorig jaar of Mexico kortgeleden, over bolletjesslikkers uit Curacao en jeugdbendes in Lima. Ze hebben geen respect voor de maatschappij. Mauricio: "Daar vechten wij tegen.Wij laten onze stem horen als jongeren voor jongeren". Dit is een wezenlijk verschil met het NOS-Jeugdjournaal, waar (weliswaar jonge) professionele journalisten de dienst uitmaken. Bij Chasquikom maken zo´n 60 jongeren tussen 14 en 25 jaar de nieuwsselectie, doen de research, de opnames op straat, de redactie en de montage. Deze jongeren zijn kritisch en creatief. Hun taalgebruik is ook anders: vlot, natuurlijk en ongedwongen, evenals de omroeptechnieken. Dit onder begeleiding van enkele professionele journalisten. Overigens: NOS jeugdjournaal heeft ook contact met Chasquikom in Ecuador en vindt "dit initiatief vernieuwend" aldus hoofdredacteur Ronald Bartelema.
Het Jeugdjournaal Chasquikom protesteert niet alleen met nieuwsfeiten over politiek, milieu, sport, jeugdzaken, rampen, gender, economische crisis... maar komt ook met nieuwe voorstellen vaak uit jongerenorganisaties. De 21 jarige Luis, vader van een sprankelende dochter, werkt als jongerenredacteur in de binationale editie van het Jeugdjournaal Chasquikom in Loja, een stadje dat grenst aan het buurland Peru. Ecuador heeft in 1999 na een langdurig oorlogsconflict de vrede getekend. "Haat en nijd, gevoed door nationalisme, vooral onder jongeren die gevochten hadden in die oorlog, voerden de boventoon. Nu werken we in het Jeugdjournaal aan campagnes voor tolerantie via internationale uitwisselingen en discussies over wapenhandel en verhoging van onderwijsbegroting in beide landen."
Vijf jaar geleden in juli 1997, ging de eerste proefuitzending de ether in via radio in Quito. Nu word Jeugdjournaal Chasquikom uitgezonden door zo´n veertig omroepen in heel Ecuador, een land dat 7 maal zo groot is als Nederland. En sinds een jaar is een serieus begin gemaakt met uitzendingen over heel Latijns Amerika, maar dat is niet altijd even gemakkelijk. BBC Engeland, Radio Nederland Wereldomroep en andere radio´s zenden het uit in Latijns Amerika. Voordeel is dat in 17 landen van dit continent Spaans word gesproken en daar maakt Chasquikom gretig gebruik van.

De Stichting Communicatie Ontwikkelingslanden SCO uit Hilversum en de Driekoningen Actie uit Oostenrijk hebben de opstartfase van dit Jeugdjournaal medegefinancierd voor drie jaar. De Friedrich Ebert Stiftung uit Duitsland betaalde ook mee aan de journalistieke training. De gemeente Boxmeer steunde met radio apparatuur en de jongeren uit Ecuador en Peru zelf hebben ook altijd zakgeld hiervoor ingeleverd. Centrum Ontmoeting der Volkeren uit Cadier en Keer leverde een cooperant journalist in samenwerking met de ontwikkelingsorganisatie PSO. De Nederlandse Ambassade steekt geld in de milieu-activiteiten van dit wekelijks nieuwsbulletin. Solidaridad uit Utrecht helpt mee om indiaanse jongeren te betrekken bij het jeugdjournaal. Een voorbeeld is Jenny. Zij is onmisbaar geworden in de redactie en bij interviews als het gaat om indianenopstanden of ecotourisme met inheemse gidsen uit het regenwoud. Als indiaanse uit het stadje Cotacachi wist ze snel vrienden te maken binnen Chasquikom. Ze laat de andere massamedia perplex buiten staan en zij glipt, gekleed in haar kleurige Otavalo-kleding, met de opvallende microfoon van Noticiero Juvenil Chasquikom de streng bewaakte deuren binnen op het congres van de grootste indianenbond van Ecuador, die intern moet beslissen over de steun aan presidentskandidaten, verkiezingen die in oktober gaan plaatsvinden.


Luchtkastelen?
Vanuit de hoofdstudio van Jeugdjournaal Chasquikom in Quito werkt ook een Latijns Amerika redactie waarin jongeren zitten uit Argentinië, Chili, Brazilie (met Spaanssprekende jongeren), Colombia, Mexico, Ecuador en Peru. Zij hebben contact met jonge correspondenten uit hun eigen landen en andere als Honduras, Nicaragua, Guatemala, Cuba, Costa Rica, Venezuela, en zelfs de Verenigde Staten, Canada en landen in Europa als Spanje, Duitsland en natuurlijk Nederland. Deze correspondenten hebben we journalistieke training gegeven in vooral de radiomodules nieuws, interview en reportage met financiële steun van Mensen in Nood, nu Cordaid.
Al met al heerst er een drukke sfeer in Quito op de Centrale Redactie voor Ecuador en Latijns Amerika. Natuurlijk moet er nog heel veel gebeuren. De andere productiecentra Guayaquil, Loja, Cuenca kampen met financiële en organisatorische problemen. Peru wil nu ook beginnen met het Jeugdjournaal Chasquikom. Dit land haalt nu adem waar het vorig hoofd van de staatsveiligheidsdienst Montesinos nu gevangen zit en er meer persvrijheid is. Costa Rica heeft ook ideeën hierover, maar... ¨we moeten geen luchtkastelen bouwen¨, vind de directeur van Chasquikom, Nelly Loachamín. Efficiënt management, selfsupport, opzet van een goed functionerend netwerk met een geactualiseerde website, een luisteronderzoek via Internet en kwaliteitscontrole van het product verdienen aandacht in de toekomst. Vooral een constante journalistieke training van jongeren is essentiëel evenals professioneel advies tijdens de productie van de weekjournaals. Dit doe ik samen met o.a. Simón Espinosa, een Ecuadoraanse journalist met veel ervaring in vooral onderzoekstechniek, ethiek en logica. Maar ook hebben we al steun gekregen van journalisten uit Canada, Peru en Bolivia die bij tijd en wijle hun bijdrage leveren in trainingen.Vertrouwen hebben in productiecapaciteit van jongeren is hierbij essentiëel.


Uniek
Dit radioproduct is uniek want het Jeugdjournaal Chasquikom verstrekt nuttige informatie en verkleint de kenniskloof tussen jongeren van arme en rijke komaf. Isidro Fernandez en Andrew Radolf van het Regionale Kantoor Latijns Amerika UNESCO waren onlangs op bezoek bij Jeugdjournaal Chasquikom en hebben vooral de onafhankelijk bedreven journalistiek op prijs gesteld. Als blijk van waardering voor het Eerste Jeugdjournaal van Latijns Amerika heeft deze educatieve VN-organisatie begin juli een cheque overhandigd om productie en training te steunen, waarmee Chasquikom zeer in de nopjes is!
"Het voordeel van ons Jeugdjournaal", zegt Mauro, "is dat je als jongere zonder de vereiste van ervaring bij de radio terecht kunt hier in Chasquikom en zo een beroep kunt leren en je algemene ontwikkeling kunt bijspijkeren. Die kans krijg je niet zomaar overal!"


Email: chasquikom@noticierojuvenil.org


* Over de auteur: Harrie Derks is journalist en projectadviseur, werkzaam bij de opzet van het Latijns Amerikaanse Jeugdjournaal via COV als cooperant sinds september 1999. Zijn email voor commentaar: harrie@grindio.org Tevens is hij correspondent voor Wereldnet vanuit Ecuador. Een radioportret van hem is te beluisteren op maandag 29 juli op Radio 747 AM om 12:00 uur. web: www.vpro.nl/wereldnet Email: grindio48@yahoo.com

Español | Nederlands
ds